1-     معرفی پالایشگاه چهارم

پالایشگاه چهارم مجتمع گاز پارس جنوبی در 270 کیلومتری جنوب بندر بوشهر در عسلویه در مجاورت فازهای اول و سوم واقع شده است. خوراک سه فازی شامل گاز ترش، میعانات گازی و محلول گلایکول  از طریق 3 خط 32 اینچ دریایی به طول 105 کیلومتر از سکوهای SPD7،‌ SPD8 و SPD9 با ظرفیت 110 میلیون متر مکعب در روز،‌به پالایشگاه چهارم می‌رسد. در طراحی و ساخت سکوهای پالایشگاه شرکت‌های STATOIL نروژ و صدرا از ایران مشارکت داشته اند. تاسیسات‌ دریایی‌ این‌ فازها عبارتند از:

·         سه‌ سکوی‌ تولید و حفاری‌ 35 حلقه‌ چاه‌

·         سه‌ رشته‌ خط‌ لوله‌ 32 اینچ‌ دریایی‌ به‌ منظور انتقال‌ گاز به‌ پالایشگاه‌ ساحلی‌ هر کدام‌ به‌ طول‌ 105 کیلومتر

·         سه‌ رشته‌ خط‌ لوله‌ 5/4 اینچی‌ انتقال‌ محلول‌ گلایکول

 

2-    مشخصات واحدهای پشتیبان

تاسیسات‌ ساحلی‌ این‌ فازها شامل واحدهای‌ دریافت‌ و جداسازی‌ گاز و میعانات‌ گازی‌، تثبیت‌ میعانات‌ گازی‌، نم‌زدایی‌ گاز، استحصال‌ گاز مایع‌، تنظیم‌ نقطه‌ شبنم‌ و تراکم‌ گاز و تغلیظ‌ محلول‌ گلایکول‌ جهت‌ ارسال‌ به‌ تاسیسات‌ دریایی، سرماسازی پروپان، عاری‌سازی آب‌، ذخیره‌سازی میعانات گازی و گازمایع و تاسیسات ارسال گاز به خط لوله می باشد.

 بر اساس طراحی می بایست، گاز ترش‌ تولیدی‌ از این‌ فازها از طریق‌ یک‌ خط‌ لوله‌ 512 کیلومتری‌ به‌ میدان‌ نفتی‌ آغاجاری‌ در خوزستان‌ انتقال‌ و به‌ منظور ازدیاد ضریب‌ برداشت‌ نفت‌ از مخزن‌ به‌ این‌ میادین‌ تزریق‌ می‌گردید. میعانات‌گازی تولیدی پس از ذخیره‌سازی در تانک‌ها به پتروشیمی های مجاور و مازاد آن  بوسیله  SBM و از طریق کشتی بارگیری شده و صادر می‌گردد. پروپان و بوتان نیز از طریق خط لوله به اسکله فرستاده و جهت صادرات از طریق کشتی، بارگیری می‌گردد.

برق مورد نیاز پالایشگاه چهارم از طریق 4 توربوژنراتور 45 مگاوات تامین می‌گردد. همچنین به منظور افزایش قابلیت اعتماد پالایشگاه (Reliability) برق پشتیبان نیز از پتروشیمی مبین و نیروگاه بعثت دریافت می‌شود.

تامین بخار پالایشگاه از طریق 5 بویلر با ظرفیت 165 تن در ساعت تامین میشود.

گاز سوخت پالایشگاه از خط لوله سراسری IGAT 2 تامین می‌شود.

آب مورد نیاز پالایشگاه از دریا توسط سه پمپ به پالایشگاه منتقل و در پکیج های آب شیرین با ظرفیت 75 تن در ساعت(با لحاظ نمودن کاندس بخار مصرفی) به منظور تامین مصارف آب بدون املاح،‌ نوشیدنی، صنعتی، آتشنشانی و خنک‌سازی شیرین می‌گردد.

این پالایشگاه دارای کامل‌ترین واحد تصفیه پساب در سطح پالایشگاه های منطقه می‌باشد که شامل چهار قسمت تصفیه بیولوژیکی، تصفیه پساب روغنی،‌ خنثی‌سازی، تصفیه پساب بهداشتی و SBR (حذف آلودگی‌های گلایکول) به ظرفیت 126 متر مکعب بر ساعت می‌باشد.

*    دیگر واحدها و تجهیزات پشتیبانی پالایشگاه چهارم( فازهای 6و7و8 )

·         10 دستگاه توربو کمپرسور برای افزایش فشار گاز تا 90 بار و ارسال به خط IGAT5

·         2 واحد ژنراتور دیزلی(اضطراری) هر کدام با توان 5.5 مگاوات

·          1 واحد نیتروژن به ظرفیت 1150 نرمال متر مکعب بر ساعت

·          4 کمپرسور هوا هر یک به ظرفیت 5000 نرمال متر مکعب بر ساعت

·          1 واحد Cooling water به ظرفیت 1966 متر مکعب در ساعت

·          2 مخزن آب آتش نشانی با ظرفیت 13500 متر مکعب

·          3 مخزن ذخیره میعانات گازی هر یک به ظرفیت 75000 متر مکعب 

·          2 مخزن ذخیره پروپان هر یک به ظرفیت 55000 متر مکعب

·          2 مخزن ذخیره بوتان هر یک به ظرفیت 40000 متر مکعب

 

3-     تولیدات

‌پالایشگاه چهارم پارس جنوبی، توسط شرکت پتروپارس وکنسرسیومی متشکل از 4 شرکت DAELIM/JGC/TEC/IDRO  به منظور تولید محصولات ذیل در سال 1379 توسعه داده شد.

·         تولید روزانه‌ 104 میلیون‌ متر مکعب‌ گاز ترش‌ و خشک

·         ‌تولید روزانه‌ 138 هزار بشکه‌ میعانات‌ گازی

·         ‌تولید روزانه 3000 تن پروپان

·         تولید روزانه 2000 تن بوتان

 

4-    طرح ها و برنامه های توسعه ای

پالایشگاه چهارم در سال 1386 به بهره‌برداری رسید. با توجه به ظرفیت‌های پالایشگاه چهارم و به همت پرسنل، از ابتدای بهره‌برداری پروژه‌های مختلفی در پالایشگاه به بهره‌برداری رسیده است.

·         ارسال گاز ترش و مرطوب به منظور تامین بخشی از خوراک پالایشگاه‌های اول،‌دوم، سوم، پنجم، ششم و هشتم با ظرفیت 1300 میلیون فوت مکعب در روز

·         ایجاد مسیر تامین هوا و نیتروژن پالایشگاه های اول و سوم در شرایط اضطراری

·         دریافت گاز از سیری با ظرفیت 500 میلیون فوت مکعب در روز و جلوگیری از فلرینگ گاز

·         دریافت و شیرین‌سازی گازمایع ترش پالایشگاه گاز ایلام و جلوگیری از فلرینگ این محصول ارزشمند

·         ارسال پروپان مایع به سایر پالایشگاه‌های مجتمع، پالایشگاه فجر جم، پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس و پتروشیمی لرستان

·         ارسال گاز ترش و خشک به پالایشگاه‌های فاز 12، 13،‌19،‌ 22-24  ،پالایشگاه های بید بلند و فجر جم

·         ارسال میعانات گازی به پتروشیمی برزویه

·         تامین بخشی از خوراک بوتان پتروشیمی جم

·         دریافت محصول گازمایع سایر پالایشگاه‌های مجتمع در تانک‌های ذخیره‌سازی به منظور افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی گازمایع مجتمع و جلوگیری از تزریق گازمایع  به خط لوله گاز

*     طرح دریافت  گاز سکوی سلمان:

هدف از انجام این طرح ارسال 14 میلیون متر مکعب(معادل 500 میلیون فوت مکعب) در روز گاز حاصله از حوزه سلمان از طریق جزیره سیری به پالایشگاه چهارم می باشد که تامین بخش دیگری از خوراک مورد نیاز پالایشگاه چهارم را بعهده خواهد داشت که پس از تقویت فشار در جزیره سیری از طریق یک خط 32 اینچ زیر دریایی به طول 440 کیلومتر به پالایشگاه چهارم ارسال می گردد. با اضافه شدن این گاز به خوراک پالایشگاه چهارم دستیابی به ظرفیت اسمی به میزان 110 میلیون متر مکعب(معادل 3900 میلیون فوت مکعب) در روز محقق خواهد شد.دریافت خوراک از خط مذکور پس از آماده سازی تاسیسات دریافت گاز مذکور در مجاور پالایشگاه از بهار سال 1395 آغاز گردیده است .

4-1           پروژه‌های کاهش میزان مصرف انرژی و فلرینگ

*    پالایشگاه چهارم در راستای مسئولیت‌های اجتماعی و‌ حفظ محیط زیست پروژه‌های مختلفی را به منظور کاهش مصرف انرژی، فلرینگ و همچنین کاهش دیگر اقسام آلودگی محیط زیستی  اجرا نموده است.

*     کاهش میزان گاز جارویی در شبکه فلر به میزان 46 درصد

*    اجرای پروژه Permanent solution در واحد نم‌زدایی به منظور حذف فلرینگ‌های ناشی از نواقص اجرای طرح

*     سنکرون شدن با پتروشیمی مبین و همچنین ایجاد بستر دریافت برق از نیروگاه بعثت به منظور از سرویس خارج نمودن توربوژنراتور واحد نیروگاه

*   حذف کامل فلرینگ واحد نمزدایی با تغییر مسیر تخلیه فشار بسترهای جاذب از فلر به سمت ورودی کمپرسورهای ارسال گاز

*     کاهش میزان مصرف انرژی در فرآیند تولید بخار از طریق اصلاح روش های بهره‌برداری و اجرای بهینه سازی فرآیندی

   *  از سرویس خارج نمودن یک پکیج آب‌شیرین کن پس از اصلاح سیستم توزیع و مصرف آب

 *     اصلاح و بهبود عملکرد واحد تصفیه پساب صنعتی پالایشگاه چهارم به منظور کاهش آلاینده های ارسالی به دریا و معرفی آن به عنوان یکی از بهترین پایلوت های اجرا شده در صنایع نفت و گاز کشور

*     اجرای برنامه‌های تعمیراتی در کمپرسورهای صادرات به منظور رفع نواقص باقی‌مانده از اجرای طرح و به حداقل رساندن توقفات اضطراری