طراحي ، نصب و راه اندازي تاسيسات دريايي و خشكي فاز يك  تحت مديريت شركت نفت و گاز پارس در بهمن ماه 1376 به شركت ايراني پتروپارس واگذار گرديد. و راه اندازي اين فاز در تير ماه 1382  با همكاري موثر متخصصين و نيروهاي كارشناس شركت ملي گاز آغاز و در 20 آبان  ماه سال 1383 توسط رئيس جمهور وقت آقاي سيد محمد خاتمي رسما مورد بهره برداري قرار گرفت .

به منظور استخراج و بهره برداري از ميدان گازي پارس جنوبي در هر فاز دو سكوي سر چاهي نصب شده است كه هر كدام ظرفيت پذيرش 16 چاه دارند . كه 6 عدد فعال است .

در فاز 1 روزانه 3/28  ميليون متر مكعب گاز از دو سكوي سر چاهي برداشت و عمليات جدا سازي آب همراه گاز در سكو انجام مي گيرد و گاز و ميعانات گازي بصورت دو فازي به وسيله يك خط لوله زير دريايي 32 اينچ به فاصله 105 كيلومتر به خشكي منتقل مي گردد.

به همين منظور يك سكوي اقامتي در كنار سكوي بهره برداري فاز يك با ظرفيت 90 نفر نصب شده است .از اين سكو بعنوان پشتيباني ساير سكوها نيز استفاده مي شود .

ولي در سكوههاي فازهاي ديگر هيچ نوع عملياتي صورت نمي گيرد . و اين سكوها بدون نفر و از طريق اتاق كنترل مركزي در خشكي كنترل مي شود. 

گاز ورودي به پالايشگاه ابتدا از ميعانات گازي جدا و سپس در 2 واحد عملياتي  به شرح ذيل تصفيه مي شود :

ـ شيرين سازي گاز

ـ نم زدايي

ـ تنظيم نقطه شبنم گاز

ـ مركپتان زدايي

روزانه 25 ميليون متر مكعب گاز تصفيه شده توسط يك خط لوله 56 اينچ وارد شبكه سراسري  و 40 هزار بشكه ميعانات گازي پس از عبور از دو واحد تثبيت ميعانات گازي به مخازن ذخيره سازي جهت صادرات ارسال مي گردد .

 همچنين H2S جدا شده در واحد شيرين سازي به واحد هاي باز يافت گوگرد هدايت و روزانه 200 تن گوگرد به صورت دانه بندي شده توليد و توسط كاميون به انبار مكانيزه گوگرد منتقل مي شود.

مشخصات واحدهاي پشتيباني

4 دستگاه توربين گازي توليد برق هر كدام به ظرفيت 30مگاوات و يك دستگاه ژنراتور ديزلي (اضطراري) به ظرفيت يك مگاوات.

3 ديگ بخار هر يك به ظرفيت 80 تن در ساعت

2 مخزن سيستم آب آتش نشاني هر يك با ظرفيت 6789 متر مكعب

4مخزن ذخيره ميعانات گازي با ظرفيت 1025000 بشكه

3 واحد تصفيه آب هر يك با ظرفيت 80 تن درساعت

آبگير :                                                                                                                              

         بمنظور تامين آب پالايشگاههاي پارس جنوبي تأسيسات آبگير شامل حوضچه ورودي ، سيستم توليد و تزريق كلر و پمپ هاي آب دريا براي مجموعه پالايشگاه 10 فاز در طرح فاز يك احداث شده است .

 

عمليات توسعه فازهاي 2و3 ميدان گازي پارس جنوبي تاريخ 6/7/76 به شركت توتال فرانسه واگذار گرديد. و در شهريور سال 81 با همكاري موثر متخصصين و نيروهاي كارشناس شركت ملي گاز بطور كامل راه اندازي  و در 26 بهمن ماه سال 81  با حضور رئيس جمهور وقت آقاي سيد محمد خاتمي  رسما" به بهره برداري رسيد .

روزانه 5/56 ميليون متر مكعب گاز از دو سكوي سر چاهي برداشت و بصورت سه فازي شامل گاز ، ميعانات گازي و آب به وسيله دو خط لوله زير دريايي 32 اينچ به فاصله 105 كيلومتر به خشكي منتقل مي گردد.

به منظور محافظت از لوله ها و جلوگيري از خورندگي آنها ماده شيميايي گلايكول از طريق 2 خط لوله 5/4 اينچ به سكوها منتقل و به خط لوله تزريق مي شود.

 

گاز ورودي به پالايشگاه پس از جدا سازي از ميعانات گازي به 4 واحد عملياتي هر كدام به ظرفيت 7/13 ميليون متر مكعب منتقل و  به شرح ذيل تصفيه مي شود :

ـ شيرين سازي گاز

ـ نم زدايي

ـ تنظيم نقطه شبنم گاز

ـ مركپتان زدايي

روزانه 3/53 ميليون متر مكعب گاز تصفيه شده توسط يك خط لوله 56 اينچ وارد شبكه سراسري  و 80 هزار بشكه ميعانات گازي پس از عبور از دو واحد تثبيت ميعانات گازي به مخازن ذخيره سازي جهت صادرات ارسال مي گردد .

 همچنين H2S جدا شده در واحد شيرين سازي به واحد هاي باز يافت گوگرد هدايت و روزانه 400 تن گوگرد به صورت دانه بندي شده توليد و توسط كاميون به انبار مكانيزه گوگرد منتقل مي شود.

مشخصات واحدهاي پشتيباني

4 دستگاه توربين گازي توليد برق هر كدام به ظرفيت 98/30مگاوات و يك دستگاه ژنراتور بخار به ظرفيت 5/19 مگاوات و دو ژنراتور ديزلي (اضطراري) هر يك به ظرفيت 2 مگاوات.

4 ديگ بخار هر يك به ظرفيت 170 تن در ساعت

1 مخزن سيستم آب آتش نشاني با ظرفيت 12500 متر مكعب

3 مخزن ذخيره ميعانات گازي هر يك با ظرفيت 77300 متر مكعب

3 واحد تصفيه آب هر يك با ظرفيت 1300 تن در روز

 

عمليات توسعه فازهاي4و5 ميدان گازي پارس جنوبي در مرداد ماه 1379 به كنسرسيومي متشكل از شركت هاي اني ، پتروپارس و نيكو واگذار گرديد. و در بهمن ماه 1383 با همكاري موثر متخصصين و نيروهاي كارشناس شركت كلي گاز  بطور كامل راه اندازي شد. و در 27 فروردين ماه سال84  توسط رئيس جمهور وقت آقاي سيد محمد خاتمي رسما" به بهره برداري رسيد.

در هر فاز دو سكوي عملياتي سر چاهي  نصب شده است كه هركدام پذيرش 12 حلقه چاه دارند

روزانه 5/56 ميليون متر مكعب گاز از مخزن برداشت و بصورت سه فازي شامل گاز ، ميعانات گازي و آب به وسيله دو خط لوله زير دريايي 32 اينچ به فاصله 100 كيلومتر به خشكي منتقل مي گردد.

به منظور محافظت از لوله ها ( جلوگيري از خورندگي و ايجاد هيدرات) ماده شيميايي گلايكول از طريق 2 خط لوله 5/4 اينچ به سكوها منتقل و به خط لوله تزريق مي شود.

 

گاز ورودي به پالايشگاه پس از جدا سازي از ميعانات گازي به 4 واحد عملياتي هر كدام به ظرفيت 9/13 ميليون متر مكعب منتقل و  به شرح ذيل تصفيه مي شود :

ـ شيرين سازي گاز

ـ نم زدايي

-        بازيافت اتان

-        تصفيه اتان

-        جداسازي ، پالايش و ذخيره سازي پروپان و بوتان

ـ تنظيم نقطه شبنم گاز

ـ مركپتان زدايي

روزانه 50 ميليون متر مكعب گاز تصفيه شده توسط يك خط لوله 56 اينچ وارد شبكه سراسري  و 77 هزار بشكه ميعانات گازي پس از عبور از دو واحد تثبيت ميعانات گازي به مخازن ذخيره سازي جهت صادرات ارسال مي گردد .

 همچنين H2S جدا شده در واحد شيرين سازي به واحد هاي باز يافت گوگرد هدايت و روزانه 400 تن گوگرد به صورت دانه بندي شده توليد و توسط كاميون به انبار مكانيزه گوگرد منتقل مي شود.

همچنين در اين پالايشگاه روزانه 2600 تن اتان توليد و توسط يك خط لوله به پتروشيمي جم منتقل مي شود. و روزانه 2000 تن پروپان و 1200 تن بوتان توليد و پس از ذخيره سازي در مخازن بتوني توسط خط لوله به ايستگاه اندازه گيري و نهايتا بارگيري در اسكله پتروشيمي جهت صادرات منتقل مي گردد.

مشخصات واحدهاي پشتيباني

4 دستگاه توربين گازي توليد برق هر كدام به ظرفيت 33 مگاوات و دو ژنراتور ديزلي (اضطراري) به ظرفيت3450 كيلو وات.

6 ديگ بخار هر يك به ظرفيت 160 تن در ساعت

2 مخزن سيستم آب آتش نشاني كه يكي با ظرفيت 5900 متر مكعب و ديگري به ظرفيت 13650 متر مكعب

4 مخزن ذخيره ميعانات گازي هر يك با ظرفيت 60000 متر مكعب

3 واحد تصفيه آب هر يك با ظرفيت 1500 تن در روز

 

عمليات توسعه فاز هاي 6و7و8 ميدان گازي پارس جنوبي – در بهمن ماه 1382 بصورت بيع متقابل توسط كنسرسيومي متشكل از شركت ايراني پتروپارس، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، دو شرکت ژاپنی Toyo و JGC و شرکت Daelim از کره جنوبی آغاز و در مهر ماه1387 به بهره برداري كامل رسيد.

پالايشگاه چهارم گاز پارس جنوبی شامل دو بخش دریائی و خشکی است و در سه فاز با ظرفيت برداشت و فرآوري 110 ميليون متر مكعب و براي هرفاز 7/36 ميليون متر مكعب طراحي شده است. بخش دريائي آن متشكل از سه سكوي مستقل سر چاهي(SPD7 ،SPD8 وSPD9 ) شامل 10 چاه براي هر سكو است كه توسط سه خط لوله دريائي 32 اينچ بطول 105 كيلومتر ، گاز ترش و ميعانات گازي و محلول گلايكول را به پالايشگاه ساحلي انتقال ميدهند. بمنظور پيشگيري از خوردگي و يخ زدگي محلول گلايكول توسط يك لوله 5/4 اينچ براي تزريق به خطوط لوله دريائي به سكوهاي مزبور ارسال ميشود كه در بازگشت براي استفاد ه مجدد احيا مي شود.

تاسيسات بخش خشکی که يكي از بزرگترین پالايشگاهاي گاز خاورميانه مي باشد شامل شش رديف نم زدائي و تنظيم نقطه شبنم به ظرفيت اسمي هر كدام 4/18 ميليون متر مكعب گاز ترش در روز و سه واحد تثبيت ميعانات گازي و سه واحد توليد پروپان و بوتان به همراه تاسيسات جانبي مي باشد. كنترل پالايشگاه نيز از طريق سيستم كنترل پيشرفته (DCS ) صورت مي گيرد.

طبق طراحي محصولات روزانه این پالایشگاه عبارتند از: 104 ميليون مترمکعب گاز ترش خشك ، 170 هزار بشکه ميعانات گازي و 5000 تن گاز مايع (پروپان و بوتانLPG).

بر اساس طراحي اوليه روزانه 104 ميليون متر مكعب گاز خشك توليدي فاز هاي فوق توسط خط لوله پنجم سراسري گاز(IGAT5) به طول 516 كيلومتر براي تزريق به چاههاي نفت آغاجاري ارسال خواهد شد. همچنين در اين پالايشگاه امكان ارسال گاز به پالايشگاه اول و پنجم و پالايشگاه جم بعنوان تامين بخشي از خوراك ورودي آنها وجود دارد .

پروژه هاي توسعه جديد در پالايشگاه چهارم

1.طرح شيرين سازي:

با توجه به افزايش رشد اقتصادي كشور  و سياست استفاده از سوخت گازي به جاي سوخت نفتي در جهت كاهش آلودگي و هچنين افزايش رشد مصرف گاز طبيعي، طرح شيرين سازي گازهاي فازهاي 6،7و8 به عنوان طرح توسعه  به طرح موجود توسعه فازهاي 6 ،7و8  اضافه و در مجاورت آن واقع در ضلع شرقي به مساحت 22.5 هكتار احداث خواهد شد.    

توليدات اين طرح روزانه 102 ميليون متر مكعب(معادل 3600 ميليون فوت مكعب) گاز شيرين مي باشد كه با احداث شش رديف شيرين سازي و نيز توليد 1100 تن گوگرد در چهار واحد بازيافت گوگرد جهت صادرات انجام مي گيرد.

2.طرح ارسال گاز سكوي سلمان :

هدف از انجام اين طرح ارسال 14 ميليون متر مكعب(معادل 500 ميليون فوت مكعب) در روز گاز حاصله از حوزه سلمان از طريق جزيره سيري به پالايشگاه چهارم مي باشد كه تامين بخش ديگري از خوراك مورد نياز پالايشگاه چهارم را بعهده خواهد داشت  كه پس از تقويت فشار در جزيره سيري از طريق يك خط 32 اينچ زير دريايي به طول 440 كيلومتر به پالايشگاه چهارم ارسال مي گردد. با اضافه شدن اين گاز به خوراك پالايشگاه چهارم دستيابي به ظرفيت اسمي به ميزان 110 ميليون متر مكعب(معادل 3900  ميليون فوت مكعب) در روز محقق خواهد شد.

واحدها و تجهيزات پشتيباني پالايشگاه چهارم( فازهاي 6و7و8 )

  4 دستگاه توربين گازي توليد برق هر كدام با توان 45 مگاوات

10 دستگاه توربو كمپرسور براي افزايش فشار گاز تا 90 بار و ارسال به خط IGAT5

 1 واحد گاز سوخت به ظرفيت 100 ميليون فوت مكعب در روز

2 واحد ژنراتور ديزلي(اضطراري) هر كدام با توان 5.5 مگاوات

3 دستگاه پمپ آب(sea water ( هر كدام به ظرفيت 2060 متر مكعب بر ساعت

1 واحد نيتروژن به ظرفيت 1150 نرمال متر مكعب بر ساعت

4 كمپرسور هوا هر يك به ظرفيت 5000 نرمال متر مكعب بر ساعت

3 واحد نمك زدائي آب هر يك به ظرفيت 75 تن در ساعت                                                                                

5 ديگ بخار هر يك به ظرفيت توليد 165 تن بخار در ساعت

1 واحد  Cooling water   به ظرفيت 1966 متر مكعب در ساعت

1 واحد تصفيه فاضلاب و پسابهاي صنعتي به ظرفيت 126 متر مكعب بر ساعت

2 مخزن آب آتش نشاني با ظرفيت 13500 متر مكعب

3 مخزن ذخيره ميعانات گازي هر يك به ظرفيت 75000 متر مكعب

2 مخزن ذخيره پروپان هر يك به ظرفيت 55000 متر مكعب

2 مخزن  ذخيره  بوتان هر يك به ظرفيت 40000 متر مكعب