معرفی روابط کارومدد کاری اجتماعی

 
روابط كار و مددكاري اجتماعي در يك نگاه: پیگیری و محقق نمودن بخش قابل توجهی از اهداف مرتبط با مدیریت منابع انسانی در جهت حفظ و نگهداشت نيروي انساني، ايجاد انگيزه در كاركنان، ارتقاء بهداشت رواني كاركنان را بر عهده داشته و بدين منظور با رسيدگي به درخواستهاي كاركنان و بررسي و تشخيص مسائل محيط كار بهمراه ارائه پيشنهادات لازم نسبت به ايجاد ارتباط مؤثر مديريت با كاركنان در جهت بهبود محيط كار گام برميدارد.

 

 

1- تاريخچه، تعاريف و مفاهيم

 

الف- روابط كار

تعریف روابط کار

روابط کار عبارت از :
روابط کار فرآیند تصمیمات هم آهنگ در چارچوب شرایط سیاسی ، اقتصادی ، و اجتماعی بمنظور تنظیم روابط کارکنان و مدیریت در جهت رعایت حقوق طرفین است . اغلب صاحب نظران معتقدند که نظام روابط کار در هر جامعه ای بازتاب شرایط محیطی آن جامعه است .

 

اهمیت روابط کار :
روابط کار در سطح یک سازمان بصورت کارآیی ، بهره وری ، و رضایت شغلی تجلی می یابد که ثبات و ادامه حیات سازمان را تأمین می کند . در سطح ملی نیز بصورت بهبود بهره وری و افزایش درآمد متجلی میشود . بطوری که موجب ثبات و امنیت اجتماعی و سیاسی میگردد .
بطور کلی اهمیت روابط کار را می توان در دو فرآیند زیر بیان کرد :
* راهنمایی هایی را جهت طراحی راه کارهایی برای بهره برداری حداکثــر از بخش مهمــی از ثـروت ملی یعنی « نیروی کار » فراهم کرده ، و در اختیار برنامه ریزان و مجریان کشور قرار می دهد .

تاریــخچــه روابط کار درجهان
در حدود پنج هزار سال قبل اولین مفهوم روابط کار بصورت ابتدایی و در رابطه با تهیه طرحهای اجرایی برای رفع مشکلات مرتبط با روابط بین کارگران و کارفرمایان ( کارکنان و مدیریت ) مشاهده میگردد .


روابط کار قبل از انقلاب صنعتی

* حدود 3700 سال قبل از میلاد مسیح در زمان حکومت حمورایی پادشاه بابل اقداماتی در زمینه تعیین حداقل دستمزد و تعیین فهرست دستمزدها بعمل آمد .

* در دورۀ هخامنشیان در ایران نوعی نظام دستمزد وجود داشت که در آن طبقه بندی مشاغل پرداخت حقوق مساوی برای کار مســاوی ، عدم تفاوت بین کارگر زن و مرد، حداقل سن برای کار ( 15 سال ) و پرداخت پاداش و عیدی پیش بینی شده بود.
* اسلام با بیان مطالبی فلسفی و ارائه حقوق کار ، چگونگی تنظیم روابط کار را تشریح می کند . بطور کلی حقوق اسلامی در مورد « کارانسانی » دیدی وسیع تر از « حقوق کار » داشته و احکام آن فقط منحصر به کارگران نمیشود بلکه تمامی طبقات جامعه را شامل میشود .

* در اسلام نکتۀ مهم ارزش مادی و معنوی کار است زیرا احکام اسلامی تنها مالکیتی را مشروع میداند که نتیجه کار و فعالیت انسان باشد .

روابط کار بعداز انقلاب صنعتی
انقلاب صنعتی که منشأ تحولات بزرگی در زمینه های اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و فن آوری بود ، اساس روابط کار ( روابط صنعتی ) امروز را شکل داده است .
روابط کار ( روابط صنعتی ) در این دوره تحت تأثیر دو پدیدۀ « تحول فکری » و « تحول صنعتی » قرار گرفته است :

الف تحول فکری
* با وقوع انقلاب کبیر فرانسه وپیدایش نظریه های اصالت فرد و اقتصاد آزاد ، مباحث مرتبط با حوزه روابط کار ، حقوق کار و کارکنان شکل گرفتند.

ب – تحول صنعتی :
شروع انقلاب صنعتی و افزایش واحدهای تولیدی موجبات مهاجرت از روستا به مراکز صنعتی وشهرها ، افزایش تعداد کارگران در واحدهای صنعتی ، تنوع مشاغل ، کاهش امنیت شغلی و... را فراهم آورد و در نتیجه زمینه پیدایش واحدهای روابط کار ( روابط صنعتی ) ایجاد گردید.

تاریخچه روابط کاردرایران
با پیدایش صنعت نفت در زمان سلسلۀ قاجار ، تحولی در روابط کار ایجاد شد اما شیوۀ تبعیض آمیز خارجیان حاکم بر این صنعت موجب نارضایتی کارگران ایرانی گردید و زمینۀ تشکل آنان را فراهم کرد . مبارزات این تشکلهای کارگری با کمک تحولی که بعدها انقلاب مشروطه ایجاد کرده بود ، دگرگونیهایی را در روابط بین کارگران و کارفرمایان بوجود آورد .
درحدوو پنجاه سال قبل ، حرکت کلی کشور بسوی صنعتی شدن با احداث راه آهن ، کارخانه های نساجی ، قند ، سیمان ، کبریت سازی ، پالایشگاه و ... شروع شد .
در نتیجه با افزایش کارگران ، نیاز به وضع قوانین و مقرراتی جهت تعیین حقوق آنان محسوس گردید . از طرفی با ازدیاد واحدهای تولیدی و عدم توجه کارفرمایان به حقوق کارگران ، تدریجاً زمینه دخالت دولت در روابط کار فراهم شد و دولت ناگزیر شد تا بتدریج قوانین و مقرراتی را برای ساماندهی روابط کار وضع نماید .
اهم این قوانین و مقررات عبارت بود از :
1 - در این برهۀ زمانی اولین سند دخالت دولت در روابط کار ، فرمانی است که در سال 1302 توسط والی کرمان و بلوچستان در حمایت از کارگران کارگاههای قالی بافی صادر شد و پیرامون ساعات کار ، ایام تعطیل ، حداقل سن کار ، شرایط محیط کار و بازرسی از محیط کار مقرراتی را وضع کرد .
2- مقررات مربوط به قرارداد کار در قانون مدنی مصوبۀ 1307 که در آن به اجارۀ اشخاص اشاره شده است .
3- وضع و اجرای قانون تأمین اجتماعی ( در سالهای 1309 تا 1311 ) . زیرا احداث راه آهن سراسری و ساختمانهای دولتی ، با وقوع حوادث ناشی از کار توأم بود .
4- نظامنامۀ کارخانه ها و مؤسسه های صنعتی کشور ( مصوب 1315 هیئت دولت ) که در آن مواردی از قبیل حفاظت و بهداشت کار ، بازرسی کار و تأمین اجتماعی پیش بینی شده بود .

* پس از پیروی انقلاب اسلامی ، وزارت کار و امور اجتماعی ، قانون جدید کار را تدوین نمود که بتصویب دولت و مجلس شورای اسلامی رسید ولی به دلیل ایرادهای شورای نگهبان ، سرانجام پس از اصلاح در 76 ماده بتصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید و به دولت ابلاغ گردید و از سال 1369 به اجراء درآمد .

تاریخچه روابط کار ( روابط صنعتی ) در وزارت نفت
از بدو پیدایش صنعت نفت در کشور ، موضوعات روابط کار به اشکال مختلف مورد امعان نظر قرار داشته اند و واحد متولی آن تحت عنوان واحد “ روابط صنعتی “ در خصوص موارد ذيل انجام وظیفه می کرد:
1) تقویت ارکان ایمنی و بهداشت محیط کار
2) حمایت از کارکنان در برابر عوارض و حوادث خاصه حوادث ناشی از کار
3) حفظ و ارتقاء سلامتی و بهداشت روانی کارکنان
4 ) بررسی و ارائه گزارشهای تحلیلی همراه با پیشنهاد برای تامین و توسعه رفاه کارکنان در محیط کار و محیط زندگی
5) مطالعه وپیشنهاد برای تعدیل حقوق / دستمزد و جبران صعوبت کار
6) شناسایی مشاغل سخت و زیان آور و توجه به شاغلین این مشاغل
7) مشارکت در تهیه و تدوین مقررات ، آیین نامه ها و دستورالعملها
8) انجام نظر سنجی ها و پروژه های مطالعاتی برای شناسایی علل و عوارض پدیده های آسیب رسان در محیطهای کاری و ارائه پیشنهادهای سازنده جهت حل و فصل این گروه مشکلات 

 

ب- مددكاري اجتماعي

 

حرفه مددکاری اجتماعی در راستای ارتقاء رفاه در سطح جامعه از طریق ایجاد تغییرات اجتماعی ، رفع مشکلات موجود در روابط انسانی و توانمند سازی به انسانها فعالیت می کند .
این حرفه با بکارگیری تئوریهای رفتار انسانی و تئوریهای نظام های اجتماعی در جهت تحقق اهداف خود سعی در مداخله در موقعیت هایی دارد که انسانها در آنها با محیط خود وارد تعامل میشوند .
پایه و اساس این حرفه توجه به اصول حقوق انسانی و عدالت اجتماعی است .

این حرفه قادرسازی انسانها را برای توسعه استعدادهای خود ، پرمفهوم کردن زندگی و پیشگیری و ممانعت از کاهش و یا عدم کارایی را بعنوان اصلی ترین مأموریت خود تعریف نموده است .
مددکاری اجتماعی همزمان با بررسی علل و عوامل بروز مشکلات اجتماعی بر روی حل مشکل و ایجاد تغییر متمرکز میباشد

 

تاریخچه مددکاری:

* درجهان ...
تا اواسط قرن نوزدهم در اروپا و آمریکا کمک به افراد نیازمند و دارای مشکل از روی عواطف خیرخواهانه و سازمانهای خیریه انجام می گرفته است .
بنیاد مددکاری اجتماعی بصورت حرفه ای از حدود 105 سال پیش در جهان پایه گذاری گردیده است .
* در ایران ...
مددکاری حرفه ای در ایران عمر کمتر از 50 سال دارد .
در کشور ایــران مددکاری اجتماعی جدید در سال 1337 با ایجاد آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی در تهران آغاز شد .
* در شرکت ملی نفت ایران ...
مددکاری اجتماعی در شرکت ملی نفت در اسفندماه 1338 بمنظور تأمین رفاه و آسایش کارکنان این صنعت عظیم تــأسیس گردید که در حال حاضر در زیرمجموعه واحد روابط کار و مددکاری اجتماعی به خدمات خود ادامه میدهد .

 

تعریف مددکاری اجتماعی :

 

* مددکاری اجتماعی یک خدمت حرفه ای است .
* براساس دانش و مهارت های ویژه بنا شده است .
* برای توسعه و پیشرفت رفاه اجتماعی می کوشد .
* هدف آن کمک به افراد ، گروهها و جامعه است تا بتوانند استقلال شخصی و اجتماعی و رضایت فردی و اجتماعی را بدست آورند ونهایتا در سلامت فیزیکی و روانی اجتماعی مسئولیت های فردی و اجتماعی خود را به نحو مطلوب و بهینه انجام دهند

 

 

مددجوکیست ؟

مددجو فردی است دارای مشکل که امکان دارد ناشی از مسائل : شخصی ، اجتماعی ، فرهنگی ، خانوادگی ، شغلی ، یا ... باشد و فرد را از ادامه یک زندگی سالم از نظر روانی – خانوادگی – اجتماعی محروم سازد .

 

 

مشكل چيست ؟

- عاملی است که به مددجو مفهوم و معنی میدهد .
- فعالیت های مددکار اجتماعی برآن متمرکز میشود ،
ازقبیل مشکل : خانوادگی ، بیماری ، معلولیت ، بیکاری ، اعتیاد ، فقر ، انحرافات اجتماعی ، و ...
- هر عاملی که فرد یا گروه یا جامعه را از انجام کارکردهای طبیعی باز دارد میتواند به عنوان مشکل تلقی شود

- تماس با ما

همكاران واحد روابط كار و مددكاري اجتماعي شركت مجتمع گاز پارس جنوبي  از طريق شماره تلفهاي ذيل آماده پاسخگويي به مسائل و مشكلات شما عزيزان مي باشد. همچنين خواهشمند است نقطه نظرات و پشنهادات سازنده خود را به آدرس پست الكترونيكي SOCIAL WORK & EISARGARAN@SPGC.IR ارسال فرماييد.

آدرس: استان بوشهر- بندر عسلويه- شركت مجتمع گاز پارس جنوبي- فاز يك – امور اداري- اتاق 45